Wat is het doel van DOS ?

Klassieke muziek heeft niet altijd het leukste imago. Met DORP OP STAP willen we net de vooroordelen ontkrachten die mensen vaak hebben tegenover klassieke muziek. We willen hen begeleiden bij hun eerste kennismaking. De ervaring leert ons dat we hier ook effectief in slagen. Daarvan getuigen de superenthousiaste reacties die we op de vorige edities kregen én een onderzoek. DORP OP STAP brengt mensen dichter bij klassieke muziek en cultuur in het algemeen, maar brengt ook de gemeenschappen dichter bij elkaar!
Dorp op Stap is een project ter democratisering van de cultuur. Cultuur met de grote 'C' uit haar elitaire gevangenis halen, haar vlot toegankelijk maken voor mensen die er tot nu toe de weg nog niet naar vonden. Door de cultuurparticipatie te verhogen kunnen meer mensen van cultuur genieten. Het is een luxe product dat de levenskwaliteit doet stijgen. Mààr, 'onbekend is onbemind' is zeker hier van toepassing. Veel mensen vinden de weg uit zichzelf niet naar cultuur, terwijl een aanzienlijk deel van hen wel potentieel geïnteresseerde is. Vandaar dat we met Dorp op Stap willen inspelen op deze vraag naar begeleiding.
Het cultuurbeleid is de voorbije decennia vooral bezig geweest met het aanbod, en weinig met het stimuleren van de vraag, wat minstens even belangrijk is. Er zullen dus vooral inspanningen moeten geleverd worden op gebied van cultuurbemiddeling, niet vanuit het oogpunt van kwantiteit maar wel kwaliteit.
De doelgroep van Dorp op Stap is er één van 'agrarische dorpen', waar de bewoners veelal omwille van een behoudende of onwennige mentaliteit de weg naar een concert in de stad niet vinden. De sterkte van Dorp op Stap is ook dat zij de sociale cohesie in de dorpen verstevigt. Dit is een noodzakelijke voorwaarde voor leefbaarheid in de dorpen: er wordt gestreden om de bibliotheek, het laatste winkeltje of het postkantoor te kunnen behouden. De versterking van dit gemeenschapsgevoel door het dorp in de kijker te plaatsen werkt alleen maar positief voor nieuwe initiatieven, waaronder zeker culturele.
Omstandigheden kunnen drempels wegnemen of opwerpen. Aura, atmosfeer en karakter zijn belangrijke elementen. Bewust zijn van en omgaan met de vele en diverse drempels is essentieel voor cultuurparticipatie. De financiële drempel is daar slechts één van. De sterkte van Dorp op Stap is het feit dat het project dit alles in zich droeg. In eerste instantie werden de mensen gemobiliseerd. Een enorme communicatiemachine werd op gang getrokken in nauwe samenwerking met de contactpersonen in het dorp. De financiële drempel is ook niet aanwezig. Mensen hoeven niets te betalen, tot de vestiaire en het programmaboekje toe. Derde potentiële struikelblok is vervoer en parking. Volledig weggenomen door bussen in te schakelen voor het vervoer van op het dorpsplein tot aan de concertzaal. Tot slot werd ook aan de kinderen gedacht. Voor kinderen tot 5 jaar voorziet het Festival van Vlaanderen in de terugbetaling van de babysitkost. Tussen 6 en 12 jaar werd een kinderprogramma op maat voorzien. Wie ouder was, kon mee naar het concert.
Mooi, maar wat is de blijvende impact hiervan?
Het spreekt voor zich dat de inwoners van de dorpen die het project reeds meemaakten in het verleden, niet meteen nog eens kunnen deelnemen. Financieel en organisatorisch is dit niet haalbaar. Bovendien zou het ethisch niet te verantwoorden zijn om alleen bij de inwoners van deze dorpen stil te staan.
Toch zou het ook volslagen zinloos zijn om dit geschenk gewoon te geven zonder enig verder gevolg. De impact hiervan is enerzijds enorm groot op de leefgemeenschap van het dorp zelf. In sommige dorpen wordt deze gebeurtenis ook gebruikt als duw in de rug bij het verenigingsleven. In Doornzele bijvoorbeeld heeft het comité dat speciaal voor Dorp op Stap werd samengesteld, geleid tot een soort dorpscomité. In Aarsele wordt nog steeds een jaarlijks Dorp op Stap-concert gepresenteerd van eigen organisatie. Anderzijds is de impact op het cultureel gedrag te laag om een effectieve attitudewijziging te doen ontstaan. Herhaling en continuïteit is dus de boodschap.
Om structureel de cultuurparticipatie hoog te houden (in het geval van de dorpen van Dorp op Stap) en drempels laag te houden, is het noodzakelijk om linken te leggen met lokale netwerken, en hen zo warm te houden. De dorpen die aan het project deelnamen werden acuut geïnjecteerd waardoor een structurele onderbouw bewerkstelligd werd. Nu moeten de dorpen deze taak overnemen door een concert onder de vlag van het Festival van Vlaanderen te organiseren in hun eigen dorp.
Tegelijk gaan het Ministerie van Cultuur en het Festival van Vlaanderen door met de ontginning van het Vlaamse doelpubliek.